نهر باستانی داریون

- كتاب فن آبياري در ايران باستان،گرت فن روگن

در حدود 300 متري بالا دست پل بند شوشتر دوتونل در زير قلعه سلاسل حفر شده كه پس از طي‌مسافتي حدود يكصد متر باز به يكديگر مي پيوندند كانال داريون را تشكيل مي دهند نام ديگر اين كانال مينو آب يا دارابيان است و به روايتي به دستور داريوش كبير ساخته شده است.

- راولينسون در سفرنامه خود در مورد اين نهر مي گويد:

طول كلي آن حدود 300 [يارد] و عرض آن حدود 15 [يارد] مي باشد.

- تحفه العالم

در حوالي شهر باغ و بوستان نبود و رودخانه از حوالي شهر تخميناً نيم فرسخ دور بود و مردم قري و قوافل به كشتي از رودخانه عبور مي نمودند و به اين سبب زحمت بسياري كشيدند تا اين كه داراي اكبر نهر داريان را ابتدا نموده فرصت اتمام نيافت و دارا بن دارا به اتمام آن كوشيد و آب از ميان شهر صحراي گرگر جاري ساخت و اين قبل از ذوالقرنين بود.

-سفرنامه خوزستان، بارون دوبد صفحه 338

براي آنكه آبياري مزارع جنوب شوشتر ميسر شود در فاصله اي بالا تر از پل سنگي و پايين تر از بند قيصر در جانب شهر در شعبه اصلي، كانالي حفر كرده اند. اين كانال تحت الارضي از زير ارگ مي گذرد و نزديك دروازه منتهي به دزفول از زير زمين سر بر مي آورد. آبي كه بدين وسيله فراهم مي شود به مصرف آبياري دشت وسيعي به وسعت 9 فرسنگ بنام ميانداب(مياناب يا ميان دو آب) مي رسد كه شامل اراضي ميان دو شاخه كارون است. و اگر به خاطر اين آبياري مصنوع نبود اين منطقه بيابان بي حاصلي مي ماند. چون بستر دو شعبه كه آن را احاطه كرده است از ساحل خيلي پايين تر است.

-هردوت:

هردوت از رودخانه كارون به نام خواسپس نام مي برد و مي گويد: از سد شوشتر(پل بند شادروان) 10 فرسنگ در شش فرسنگ زمين را كشاورزي مي كنند و محصولات فراواني از هر نوع بدست مي آمد. از اين سد تا شوشتر 6 ميل انگليسي فاصله است.